Juman ka fisa, ka sanni kɛ izini dɔ la k’a ɲɛsin i yɛrɛ ma walima ka sanni kɛ jagokɛla dɔ fɛ?

May 28, 2025

Aw bɛ cikan bila .

Sanni tilennen ka bɔ iziniw na ani sanni kɛli jagokɛlaw fɛ, o fila bɛɛ n’u ka nafaw n’u ka jogo don. N ye san 20 ni kɔ kɛ n yɛrɛ ka izini ɲɛnabɔli la ani san caman fana ka dɔnniya bɛ n bolo jagokɛla dɔ ɲɛminɛni na. Ka da n ka san mugan ni kɔ dɔnniya kan jirisunw ni jirifeerelaw ka baara la, n b’a fɛ ka nafa suguya caman sɛgɛsɛgɛ.

 

A ka c’a la, jamana wɛrɛw ka kiliyanw bɛna ɲininkali kɛ ni i yɛrɛ ka izini bɛ i bolo wa? Sabula u hakili la a bɛ se ka waati kisi ani ka nafa sɔrɔ sɔngɔ la ka ɲɛsin sanni ma izini na. Laala, izini dɔw la i n’a fɔ don o don magoɲɛfɛnw ani ɛntɛrinɛti fɛnw, a ka fisa kosɛbɛ ka sanni kɛ iziniw na. Nka, fɛnw bɛ dilan kɛrɛnkɛrɛnnenya la ka kɛɲɛ ni mɔgɔw sago- ye, i n’a fɔ jiribolo, biye kɛsu, watɛsi kɛsu, muru kɛsu, te kɛsu, a ɲɔgɔnnaw Tiɲɛ na, a ka c’a la, sanni kɛli jagokɛla ŋanaw fɛ, o ka nɔgɔn ani ka baara kɛ ka ɲɛ, wa musaka fana tɛ caya. O waati kɔnɔna na, a bɛ se ka waati ni fanga bɔ.

 

Izini caman bɛ yen minnu bɛ jiribolo dilan, nka a ka c’a la, u bonya ka dɔgɔn fo ka se cɛmancɛ- ma. O iziniw tigi de bɛ ko bɛɛ ɲɛnabɔ, i n’a fɔ sannifɛnw, kiliyanw dɛmɛni, ani fɛn dilanni ɲɛnabɔli yɛrɛ. U bolo degunnen don don o don, o de la a ka fisa u caman ma ka yamaruyaw ta jagokɛlaw fɛ, ka u sinsin fɛn dilanni kan.

 

Jagokɛlaw, kɛrɛnkɛrɛnnenya la minnu bɛ u sinsin jirikɛsu pakew ni jirifɛnw kan, nafa b’u la k’u bɛ fɛnw sugandili ni u dilanni taabolo dɔn. Kɛrɛnkɛrɛnnenya la, n’a sɔrɔ o sosiyete suguw ɲɛmɔgɔ tun ye baara kɛ iziniw kɔnɔ ka tɛmɛ sanni a ka wuli ka taa jagokɛla jɔyɔrɔ la i n’a fɔ izini ciden. U ye jɛɲɔgɔnya kuntaalajanw sigi senkan ni izini suguya caman ye, ka faamuyali jugu sɔrɔ o iziniw ka jogo ɲuman n’u ka fɛn dilanni seko la. Ka fara o kan, u ka ɲi ka kumaɲɔgɔnya kɛ ni kiliyanw ye, o bɛ dɔ fara baarakɛcogo ɲuman kan, wa u b’a to u bɛ izini sugandi min bɛnnen don u ka kiliyanw ma kosɛbɛ.

 

I mana a sugandi ka sanni kɛ iziniw fɛ k’a ɲɛsin i yɛrɛ ma walima jagokɛlaw fɛ, a nafa ka bon ka jɛkafɔ fɛɛrɛ dɔ sɔrɔ min bɛ bɛn i ma ani ka se sɔrɔli cogoya jan sɔrɔ-. Win-win jɛ-ka-baara cogoya iziniw, jagokɛlaw ani kiliyanw cɛ, o fana ye sugandili ɲumanba ye.